Χαιρετισμός Προέδρου ΚΕΕ & ΕΒΕΑ, Κ. Μίχαλου, στην ανοιχτή συζήτηση, με θέμα: «Διάλογος με τις Επιχειρήσεις για το μέλλον της απασχόλησης στην Ελλάδα»

«Μετά από οκτώ και πλέον χρόνια δημοσιονομικής προσαρμογής και οικονομικής ύφεσης, η μεγάλη πρόκληση για τη χώρα μας είναι η ανάταξη και η αναζωογόνηση της ελληνικής οικονομίας, με τρόπο ο οποίος θα διασφαλίζει παράλληλα την αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής και του βιοτικού επιπέδου των πολιτών. Για εμάς, η διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής αποτελεί ταυτόχρονα προαπαιτούμενο και αποτέλεσμα μιας βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.

Η Ελλάδα επιχειρεί να αφήσει πίσω της μια μακρά και επώδυνη οικονομική κρίση. Μια κρίση που άφησε τα αποτυπώματά της στον κόσμο της εργασίας: στους εργαζόμενους που έχασαν τη θέση τους, αλλά και στους νέους που απογοητεύονται στο ξεκίνημα της σταδιοδρομίας τους.

Η ανεργία ήταν και είναι η σκληρότερη ίσως έκφραση της κρίσης που βίωσε η ελληνική κοινωνία. Είναι αυτή που συνιστά τη μεγαλύτερη απειλή για την ελληνική κοινωνία. Όχι μόνο γιατί οδηγεί στην ανέχεια και την περιθωριοποίηση ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού. Αλλά και γιατί τροφοδοτεί το φαινόμενο της διαρροής πολύτιμου ανθρώπινου κεφαλαίου από τη χώρα. Είναι αλήθεια ότι το τελευταίο διάστημα, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις αποκλιμάκωσης της ανεργίας. Ωστόσο, η κατάσταση σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί εφησυχασμό. Για δύο λόγους:
 Πρώτον, γιατί το ποσοστό των νέων προσλήψεων που αφορούν ευέλικτες μορφές εργασίας παραμένει ανησυχητικά υψηλό. Σαφώς κανείς δεν παραγνωρίζει τη χρησιμότητα των ευέλικτων μορφών εργασίας, ως συμπληρωματικό εργαλείο απασχόλησης. Ωστόσο η ανατροπή της ισορροπίας σε σχέση με τις θέσεις πλήρους απασχόλησης, λειτουργεί σε βάρος του εισοδήματος των εργαζομένων, αλλά και του ασφαλιστικού συστήματος, αφού τα έσοδα για τα ασφαλιστικά ταμεία μειώνονται.
 Ο δεύτερος λόγος προβληματισμού αφορά τον ρυθμό και τα δομικά στοιχεία αύξησης της απασχόλησης. Για να μπορέσει να αποκατασταθεί το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων, δεν αρκεί μια οριακή ή συγκυριακή αύξηση. Χρειάζεται δομική αποκλιμάκωση της ανεργίας και παγίωση ενός υψηλού ρυθμού δημιουργίας νέων και σταθερών θέσεων εργασίας.

Αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση, ώστε ο νέος αναπτυξιακός κύκλος της οικονομία σαν συνοδεύεται από ένα δυνατό και μετρήσιμο κοινωνικό μέρισμα απασχόλησης. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να έχουμε μια άνευρη και άνεργη μεγέθυνση, ή αλλιώς jobless growth, η οποία ελάχιστο ουσιαστικό αντίκρισμα θα έχει για την ελληνική κοινωνία.
Είναι, επομένως, απαραίτητο να αναδειχθεί σε κυρίαρχη προτεραιότητα η επιτάχυνση του ρυθμού μείωσης της ανεργίας και η βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της απασχόλησης.
Η προσπάθεια αυτή απαιτεί:
- Πρώτον: Θετικές εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές, για την ενδυνάμωση του ανθρώπινου κεφαλαίου, και τη στήριξη της απασχόλησης
- Δεύτερον: Γενναίες μεταρρυθμίσεις σε εθνικό επίπεδο, οι οποίες θα συμβάλουν στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και στην ενθάρρυνση των προσλήψεων.
- Τρίτον: Συνένωση δυνάμεων μεταξύ της Πολιτείας και των επιχειρήσεων, ώστε να σχεδιαστούν στοχευμένες παρεμβάσεις, να αναπτυχθούν κατάλληλα εργαλεία.
Η Επιμελητηριακή Κοινότητα έχει διατυπώσει συγκεκριμένες θέσεις και έχει αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, για την αντιμετώπιση της ανεργίας και την αύξηση της απασχόλησης, σε συνάρτηση με το νέο παραγωγικό μοντέλο που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία.
Σημείο αναφοράς, αποτελεί για εμάς ο τομέας της εκπαίδευσης και κατάρτισης, ως βασικός μοχλός για την ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού και την καταπολέμηση των αποκλεισμών κάθε είδους.
Θεωρούμε απαραίτητη την αναβάθμιση των προγραμμάτων κατάρτισης και επανακατάρτισης, με προτεραιότητα στις νέες τεχνολογίες και σε ειδικότητες με υψηλή ζήτηση. Επίσης, υπάρχει ανάγκη αναβάθμισης της Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, με αποτελεσματικότερη αξιοποίηση θεσμών που εφαρμόζονται ήδη με επιτυχία σε άλλες χώρες, όπως είναι αυτός της Μαθητείας. Θεωρούμε ότι το σύστημα της Μαθητείας μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για την αύξηση της απασχόλησης των νέων, εδραιώνοντας τη σύνδεση μεταξύ της μαθησιακής διαδικασίας και της αγοράς εργασίας. Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά ένας τέτοιος θεσμός, χρειάζεται ένα σαφές πλαίσιο ενσωμάτωσης στο τυπικό σύστημα εκπαίδευσης, ένα βιώσιμο σύστημα χρηματοδότησης με ενεργό συμμετοχή των εργοδοτών, αλλά – κυρίως – μια κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ του δημοσίου, του ιδιωτικού και του κοινωνικού τομέα της οικονομίας. Εκπροσωπώντας το σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων, τα Επιμελητήρια μπορούν να αναλάβουν κεντρικό συζευκτικό ρόλο και να υπηρετήσουν το θεσμό της Μαθητείας με αποτελεσματικότητα και διαφάνεια.
Εξίσου σημαντικός τομέας δράσης για την αντιμετώπιση της ανεργίας είναι η συστηματική και ακριβής διάγνωση των αναγκών της αγοράς εργασίας. Για το σκοπό αυτό, έχουμε προτείνει την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης των αναγκών και των τάσεων στην αγορά, τόσο σε πανελλαδικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, το οποίο θα επιτρέπει την καλύτερη στόχευση των πολιτικών απασχόλησης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Τα Επιμελητήρια μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά και σε αυτό το πεδίο, αξιοποιώντας τις δομές του ΓΕΜΗ για την ανίχνευση των αναγκών εργασίας και τη σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά.
Παράλληλα, έχουμε διατυπώσει μια σειρά από προτάσεις για μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα συμβάλουν στην τόνωση της απασχόλησης. Μεταξύ αυτών είναι η απλοποίηση και η κωδικοποίηση της Εργατικής Νομοθεσίας, η μείωση των γραφειοκρατικών επιβαρύνσεων, αλλά και των ασφαλιστικών εισφορών, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αύξηση της καταγεγραμμένης απασχόλησης.
Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στο σημαντικό ρόλο της επιχειρηματικότητας και της αυτοαπασχόλησης, στην προσπάθεια για μια βιώσιμη ανάπτυξη, χωρίς αποκλεισμούς. Η Επιμελητηριακή Κοινότητα και το ΕΒΕΑ συγκεκριμένα, έχει αναδείξει σε στρατηγική προτεραιότητα τα τελευταία χρόνια στη στήριξη της νεοφυούς, καινοτόμου επιχειρηματικότητας, ως κρίσιμου παράγοντα για την επιτάχυνση της ανάπτυξης, αλλά και ως απάντηση στη διαρροή ταλαντούχων νέων ανθρώπων στο εξωτερικό.
Αντίστοιχης σημασίας θεωρούμε την ενίσχυση των νεοφυών επιχειρήσεων που συστήνονται από ανέργους, καθώς και των κοινωνικών επιχειρήσεων, μέσα από τη δημιουργία δικτύων χρηματοδότησης, την καλλιέργεια δεξιοτήτων και τη στενότερη συνεργασία με τους φορείς της αγοράς.
Η προσπάθεια για τόνωση της απασχόλησης και συνεκτική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, θα είναι ιδιαίτερα απαιτητική και δύσκολη. Είναι όμως μια προσπάθεια που οφείλουμε στις τωρινές, αλλά και στις επόμενες γενιές. Η στήριξη που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω των σχετικών προγραμμάτων και δράσεων είναι πολύτιμη.
Ωστόσο, το αν θα την αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά, είναι ευθύνη δική μας. Το στοίχημα θα κριθεί από τη δυνατότητα να συνδυάσουμε τις πολιτικές απασχόλησης με τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, στην οικονομία, στο κράτος, στην αγορά. Θα κριθεί από το επίπεδο της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων: της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Επιμελητηρίων και των Κοινωνικών Εταίρων, της Επιστημονικής Κοινότητας.
Με γνώση και συνένωση δυνάμεων, μπορούμε να πετύχουμε ουσιαστικές νίκες κατά της ανεργίας. Μπορούμε να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για μια ανάπτυξη, η οποία θα δημιουργεί ευκαιρίες και προοπτικές για όλους».